Met Felix Timmermans door Lier

[15] De Zimmertoren met de Jubelklok, de Astronomische Studio, en de Wonderklok

 

[vorige]

[volgende]

"Vijfennegentig wijzerplaten tonen u het uur en de waterstand in andere landen, het komen en gaan van zon en maan, de overgang der planeten, de dierenriem, de dagen en de weken, de lastige maand februari en de andere [...]"

Schoon Lier, 1925-1927.

Zimmertoren: een trekpleister

Vraag een willekeurige toerist waarom hij Lier bezoekt, en de kans is groot dat hij antwoordt: "Om de Zimmertoren te zien".

Hoewel de toren in zijn huidige vorm in feite zeer recent is, namelijk van rond 1930, is er geen enkel ander Liers beeld zo bekend als de foto rechts.

Louis Zimmer, naar wie de toren genoemd is, was dan ook een buitengewoon man. Van eenvoudige afkomst, zonder speciale studies, klom hij op tot de absolute top in de uurwerkmakerij.

De Jubelklok en de Astronomische Studio waren hun tijd ver vooruit qua originaliteit, precisie en vakmanschap. Eén record houdt de Wonderklok van Zimmer nog steeds stevig vast: dat van de traagst bewegende mechanische wijzer ter wereld. Omlooptijd: 25.800 jaar (!).

Let even op de figuren aan de rechterzijde van de toren:

• Het kind is Bertha, uit de roman "Ernest Staas" van Anton Bergman. Ze belt aan aan de deur van 't Soete Naemke in het begijnhof.
• De jongeling is Anton Bergman zelf als student aan de universiteit.
• De volwassene herkent u gemakkelijk aan zijn aambeeld. Het is Louis Van Boeckel, de kunstsmid.
• De ouderling is Meneer Pirroen, een figuur van Felix Timmermans. Hij slaat slechts elk uur.

De eerste drie slaan de kwartieren en alleen Pirroen slaat het aantal uren. 

Foto 1: De Zimmertoren in vooraanzicht

De Corneliustoren

Voor Zimmer de toren gebruikte voor zijn klok, heette deze "Corneliustoren".

Wanneer hij oorspronkelijk gebouwd is, weten we niet zeker. Maar we weten wel dat hij er in 1425 al stond. De Lierse stadsmagistraat gaf bevel om de stadsmuur te versterken, en één van die versterkingen was deze toren.

De Corneliustoren is opgetrokken in witte steen op een vierkant grondplan. Reeds vijftig jaar na de bouw verhuurde de stad Lier hem als opslagruimte.

In 1812 verkocht de stad de toren.

Toen men in vlak voor de Eerste Wereldoorlog verscheidene vlietjes en waterlopen binnen de stad dichtte, verkeerde de toren in slechte toestand. 

Na W.O. I plande men de afbraak en men kocht de toren weer aan. Maar de afbraak werd alsmaar uitgesteld tot Louis Zimmer in 1930 de Jubelklok aan Lier schonk en men hier een ideale plaats in zag om de klok in onder te brengen.

Onder leiding van architect Careels werd de toren volledig verbouwd, enkel de basis bleef behouden. De naam veranderde men in Zimmertoren, en Zimmer bracht er zijn Jubelklok in onder.

Sinds 1980 is de Zimmertoren een beschermd monument, dat elk jaar duizenden toeristen naar de Pallieterstad lokt.

Foto 2: De wonderklok, Zimmer's indrukwekkendste werk. Hierin is onder andere de traagst bewegende mechanische wijzer ter wereld te zien.

De Jubelklok en de Astronomische Studio

Voor een beperkte toegangsprijs kan je een bezoekje brengen aan de binnenzijde van de toren en ook aan de Wonderklok in het witte gebouw naast de toren. 

Omdat hij er niet mee kon leven dat de doorsnee burger geen verstand had van de structuur van ons zonnestelsel en de astronomische fenomenen die daarmee gepaard gaan, breidde Zimmer zijn Jubelklok uit met een Astronomische Studio. Ze worden door hetzelfde moederuurwerk aangedreven.

Deze Astronomische Studio biedt via het planetarium een overzicht van het zonnestelsel. Daarnaast zijn er talloze andere wijzerplaten die astronomische fenomenen voorstellen, waaronder

• de lengtegraden van de planeten vanuit de zon gezien
• de datum volgens verschillende kalenders (Gregoriaans, Cotsworth)
• de waterbeweging op aarde, waaronder ook de (toen) correcte standen van de uitzonderlijke plaatsen met één getijde per dag
• verschillende kometen zoals Halley, Encke, Biela, en Pons-Winnecke, en andere sterrenkundige verschijnselen zoals de Saros.

De Wonderklok in het witte gebouw heeft Zimmer ontworpen voor de wereldtentoonstelling van 1935. Dit indrukwekkend horloge wordt beschouwd als zijn meesterwerk. Hij kreeg er zelfs felicitaties van Albert Einstein voor.

Felix Timmermans heeft over de Zimmertoren in dichterlijke taal geschreven. Het citaat bovenaan deze pagina bevat dan ook enkele feitelijke onjuistheden: zo telt de Jubelklok 13 wijzerplaten en de Astronomische Studio 57 wijzerplaten en voorstellingen. Samen dus 70 stuks. 

Daarbij komen nog de 4 automaten van het slagwerk en de caroussel met 12 voorstellingen. De Wonderklok telt 93 wijzerplaten en 14 automaten.

Foto 3: Louis Zimmer in zijn atelier. Dit atelier en zijn primitieve gereedschap valt nog steeds te bekijken in het witte gebouw naast de Zimmertoren.

Route "Belofte Land"

• Als je met de rug naar de Zimmertoren staat, merk je aan de overzijde van het plein onze volgende stop op.
• De Gevangenenpoort was ooit door een ringmuur met de Zimmertoren verbonden.

[home]

[download]

[print]

[favoriet]

[stuur op]

[bron]

Route "Stille Ster"

• Over de Zimmertoren naast de brug merk je een klein straatje: de Papegaaistraat.

• Sla deze in en volg tot je aan een kruising komt, bij "de Paardendrink".

• Ga rechtdoor. Je bent nu aan het Felix Timmermansplein.