Sleutelwoorden
  • Felix Timmermans
  • Lier
  • Gevangenen
    -poort
  • Eikelpoort
  • Stads-
    omwalling
  • Plantyn-kaart
  • Rusthuis Van Acker - Peeters
  • Belofte Land Herberg
  • Wilson-plein

 

 

Met Felix Timmermans door Lier

 

[14] De Gevangenenpoort, voorheen Eikelpoort

 
[vorige] [volgende]

 

 

"Zelfs een gewone ijzeren ring in de muur, laat hem daar. Hij ook vertelt iets van 't verleden. We hebben al niet veel meer, laat er ons dus voorzichtig mee zijn."

Schoon Lier, 1925-1927.

 

Gevangenenpoort en Belofte Land

 

De Gevangenpoort, vroeger Eikelpoort of Eekelpoort, is één van de overblijfselen van de eerste wal rond Lier. Hij werd in 1375 gebouwd en verbouwd in 1728. Je kan duidelijk de gotische en classicistische kenmerken onderscheiden.

 

Aan de buitenzijde van de poort valt een groot bakstenen gebouw op: het rusthof Van Acker - Peeters dat in 1903 gebouwd werd. Het is een mooi hoekcomplex in eclectische stijl. Let vooral op de ijzeren vorstkam op het dak en aan de binnenzijde op de waterput met smeedijzerwerk.

 

Aan de overzijde van het rusthof zie je een breedhuis met een geschilderd opschrift "Het Belofte Land Herberg" met twee mannen die een druiventros dragen.

 

Dit motief is van de hand van Felix Timmermans (prent in Schoon Lier, eerste druk, pagina 36). Het reliëf is kenmerkend voor zijn stijl: eenvoudig, volks. En het vertelt een verhaal.

 

Het Belofte Land is nu een restaurant, waar kok Steven Bes met zijn gedurfde creaties in zuiderse stijl de gasten culinair verwent. Een aanrader, reserveren is dus nodig (tel. 03 488 22 56).

 

 

Foto 1: Een oude foto van de gevangenpoort, een deel van de eerste stadsomwalling van Lier.
 

 

Foto 2: Muur-reliëf "Het Belofte Land" van Felix Timmermans.

De "Eekelpoort" van 1375

"De eerste omheining werd in de eerste helft der XIVe eeuw voltrokken, door het afmeten der vesten van de Mechelsche-Binnenpoort tot aan de Eekelpoort, en van daar tot aan de Nethe nabij St-Jansbrug (1317) en in de tweede helft werden de poorten gebouwd: de Lisperbinnenpoort in 1368, de Eekelpoort in 1375 en eindelijk de muren en de toren nabij de Mechelse-Binnenpoort in 1383."
(Anton Bergmann, "De Geschiedenis van de stad Lier", 1873)

 

In die tijd stonden er twee poorten: deze, aan de binnenzijde van de vestgracht, en een andere aan de buitenzijde. Ze waren door een brug verbonden. Van deze oude voorpoort legde men in 1912 de grondvesten bloot.

 

Omstreeks zestienhonderdvijftig begon men de poort te gebruiken als een gevangenis. Vandaar de huidige naam "Gevangenenpoort". 

Het was pas tussen beide wereldoorlogen dat dit gebruik stopte. Op 17 december 1980 werd de poort bij K.B. beschermd, en klasseerde men ook de omgeving als beschermd stadsgezicht.

 

 

Foto 3: Detail van een oude kaart (Plantyn, 1582) met gevangenenpoort centraal en boven het stadhuis.

Verbouwingen in 1728 en later

"Op andere plaatsen onderging de stad voordeelige veranderingen. Reeds was de Lisperbinnenpoort afgebroken; op 18 September 1765, ontving de stad de noodige toelating om de andere binnenpoorten te slopen. De oude Eekelpoort was reeds in 1728 door de huidige poort vervangen, en de binnenvesten verdwenen deels in het behandelde tijdvak [17de eeuw], deels onder Jozef II."

(Anton Bergmann, "De Geschiedenis van de Stad Lier", 1873).

 

In de achttiende eeuw was het plein tussen de poort en de Corneliustoren (nu Zimmertoren) nog een kade. Oude Lierenaars spreken trouwens nog altijd van "de kô" als ze het over het Zimmerplein hebben.

 

Aan deze oude kade loste men jaarlijks 350 schepen. Met het toegenomen vervoer over water en vooral de steeds maar groter wordende schepen, verloor deze kade stilaan zijn betekenis. 

 

In 1912 dempte men de waterloop en legde men er een plein aan, het Wilsonplein. Nog later, met de verbouwingen van de Corneliustoren tot Zimmertoren, veranderde de naam in Zimmerplein.

 

Foto 4: Voorzijde van het rusthuis Van Acker - Peeters, dat opgericht werd in 1903, is een mooi gebouw in eclectische stijl. 

 


Route "Belofte Land"

  • Vertrek aan de Gevangenenpoort en ga de Begijnhofstraat in. 
  • Aan de barokke poort op je linkerzijde ga je de Wezenstraat in. Sla de eerste kruising met de Sint-Margarethastraat in en neem dan links de pompstraat.
  • Op het einde neem je links en kom je aan Grachtkant nummer 4.

 

[home]

 

[download]

 

[print]

 

[favoriet]

 

[stuur op]

 

[bron]

 

Route "Stille Ster"

  • Van hieruit zie je onze volgende stop reeds staan. Aan de overzijde van het plein merk je een ongebruikelijk gevormde toren.

  • Dit is de Zimmertoren, waar we een bezoekje zullen brengen.

  • Dit is ook een ideale plaats om even te pauzeren. De terrasjes hier zijn erg populair.

 


© 2002 AbOrigineMundi | Laatste wijziging: 05/07/2003