Met Felix Timmermans door Lier

[4] De Sint-Gummaruskerk met z'n bijzondere peperbusvormige toren

 

[vorige]

[volgende]

"Hij is echt Liers van voorkomen en van doening. En schoon! Zwaar en brutaal verheft hij zich, maar de slanke galmgaten, de drie versmallende verdiepen, en de sierlijke balustrade rond elk verdiep, vernobelen en verjuwelen dit stoer geweld [...]"

Schoon Lier, 1925-1927.

De Peperbus in een notendop

De monumentale kerk geldt als één van de beste voorbeelden van Brabantse hooggotiek. Ze werd gebouwd over een periode van meer dan 200 jaar (vanaf 1378), maar door het zorgvuldige ontwerp van de familie Keldermans komt ze toch als een eenheid over.

Een heel ander verhaal is de toren. In 1378 begon men met de fundamenten, wat voltooid was in 1395. In 1424 werden de torentraveeën afgewerkt, en in 1457 werden de schalies gelegd als dakbedekking. De toren zag er gotisch uit.

In 1609 brandde de houten torenspits voor de eerste keer af. Na de restauratie duurde het slechts tot in 1702 voor het noodlot weer toesloeg: een blikseminslag vernielde de torenspits.

We zitten ondertussen in de achttiende eeuw, en dus ontwierp van Baurscheit een achtkantige koepelbedakking in rococo-stijl.

Zo komt het, dat de onderste geledingen zuiver gotisch zijn, de middelste barok, en de torenkap rococo. En aan z'n specifieke vorm ontleent de toren dan ook zijn naam "Peperbus".

Foto 1: De Sint-Gummaruskerk, bijgenaamd "de Peperbus".

Binneninrichting van de kerk

Het zou ons te ver leiden het gehele interieur te bespreken. Daarom slechts enkele hoogtepunten:

• Eén van de eerste barokke preekstoelen die ons bekend zijn (Foto 2 rechts).
   
• Het sierlijke koordoksaal dat schril afsteekt tegen de rest van het kerkgebouw.
   
• Een ijzeren boom, die hier sinds 1994 staat. Voorheen kon je deze in de Kluizekerk aantreffen, waar volgens het verhaal het Wonder van de Boom gebeurde. Sint Gummarus zou daar een omgezaagde boom hebben gerepareerd met zijn gordel.
   
• De Colibrant-triptiek, geschilderd door Goossen van der Weyden in 1516, dat het kostbaarste schilderstuk van de kerk is. Het beeldt de zeven vreugden en zeven smarten van Maria uit.
   
• De Koninklijke glasramen, die worden toegeschreven aan Nicolaas Rombouts (1516-1519). De middelste ramen zijn een gift van keizer Maximiliaan van Oostenrijk bij diens intrede te Lier.
   
• De beiaard, die de grootste koperen springtrommel van ons land bezit. De Salvatorklok van deze beiaard weegt bijna 4000 kg.

Tot slot bevat de kerk nog tal van verborgen schatten, zoals

• een verzameling kerkgewaden en kazuifels
   
• een kopie van de lijkwade van Turijn, die dateert van 1516 en dus de toestand van voor de beschadiging door brand van de originele lijkwade weergeeft
   
• het reliekschrijn van de Heilige Gommarus, dat de overblijfselen van de Lierse patroonheilige bevat.

Het valt dan ook niet te verwonderen dat deze kerk jaarlijks duizenden bezoekers trekt van ver over de landgrenzen. 

Timmermans zuchtte ooit "Men gaat wel van Lier naar Italië, maar geen mens komt van Italië naar Lier". Hierin geeft de geschiedenis hem alvast ongelijk.

Foto 2: Binnenaanzicht van de Sint-Gummaruskerk

 

Foto 3: Eén van de kazuifels uit de collectie van de grote kerk.

Het Kardinaal-Mercierplein

Als je de kerk weer verlaat, bevind je je op het Kardinaal-Mercierplein, dat voor 1919 nog "kerkhofplaats" heette.

Oorspronkelijk was er hier dan ook een begraafplaats. In 1798 schaften de Oostenrijkers echter de begraafplaatsen binnen de stad af en werd dit een stuk openbare weg.

Tot 1922 stond hier een standbeeld van Lierenaar J.B. David, maar dat bevindt zich nu aan de stadsvesten (Antwerpsesteenweg). Het beeld is vervangen door een bronzen beeld dat het Heilig Hart voorstelt.

Let ook even op de twee koperen lichtarmen die het plein sieren. Ze zijn het resultaat van de samenwerking tussen twee Lierse kunstenaars: de schilder Frans Ros tekende voor het ontwerp, terwijl kunstsmid Louis van Boeckel de uitvoering op zich nam.

Wil je meer weten over de Sint-Gummaruskerk, bezoek dan ook de website van Toerisme-Pastoraal Antwerpen.

Foto 4: Zicht op de Sint-Gummaruskerk aan de zijde van het Kardinaal-Mercierplein.

Route "Belofte Land"

• Verlaat de kerk en loop naar de Berlaarsestraat, van het Kardinaal Mercierplein weg.
• Steek over. Je ziet hier een eindje verderop het Sint-Pieterskapelletje aan je rechterzijde.

[home]

[download]

[print]

[favoriet]

[stuur op]

[bron]

Route "Stille Ster"

• Als je op het Kardinaal-Mercierplein bent, zie je links van de Deensestraat een poort.

• Links van die poort is een weg die enkel voor voetgangers en fietsers toegankelijk is.

• Ga deze weg in, tot je bij een standbeeld komt in de tuin van de Muziekacademie.