Met Felix Timmermans door Lier

[3] De Sint-Pieterskapel: het oudste gebouw van Lier

 

[vorige]

[volgende]

"Die is het ei waar Lier is uitgebroed. De goede heilige Gommarus heeft ze op Gods bevel in de blakke riet-eenzaamheid, op een der Nethe-eilandjes vroom opgetimmerd..."

Schoon Lier, 1925-1927.

Romaans-Gotische kapel

Deze Romaans-Gotische kapel werd gebouwd rond 1255. De kapel kende heel wat tegenspoed.

De Fransen haalden ze leeg en verkochten de inboedel. En ze brandde zelfs volledig af tijdens de eerste wereldoorlog.

Maar in 1920 werd met de restauratie begonnen (kanunnik Lemaire en bouwmeester Van den Daele). Men moest daarbij soms zelfs raden naar het oorspronkelijke uiterlijk.

Het koor (foto 1 rechterzijde) is kegelvormig en halfrond. Als je binnengaat, merk je dat het verdeeld is in vier segmenten.

Het interieur is sober, maar voor de aandachtige toeschouwer zijn er nog enkele verrassende ontdekkingen:

• de houten zoldering toont geschilderde heiligenmedaillons
   
• Het schilderij "De moord op priester Frederegus" (onbekend meester, 1689) vertelt het verhaal van een inval van de noormannen. Ze vielen de kerk binnen en doodden de priester. Hierop zouden de invallers blind geworden zijn, en onder luid gelui van de kerkklokken buitengelopen zijn.
   
• Het lege graf van Sint-Gummarus, patroonheilige van Lier, bevindt zich achter het altaar.

Foto 1: De Sint-Pieterskapel op een zonnige zomerdag.

Foto 2: Detail bij de ingang van de Sint-Pieterskapel.

Korte geschiedenis van Lier

Dit is dus de plaats "Nivesdonck" waar volgens de legende de veldheer en grootgrondbezitter Gummarus in 764 een houten kapel zou hebben opgericht.

Na zijn dood werd hij er ook begraven. De nederzetting zou uitgroeien tot een provinciestadje van ongeveer 30.000 inwoners (anno 2003).

Enkele muntvondsten wijzen echter reeds veel vroeger op menselijke aanwezigheid in de streek, zelfs reeds in de Romeinse periode.

Maar de eerste echte vermelding van "Lier" is in 870. De plaats werd toen "Ledi" genoemd (waarvan "Lier" is afgeleid).

"Ledi" kon twee betekenissen hebben:

• waterweg, een verwijzing naar de twee Neten die de plaats toegankelijk maakten
• weg naar een hoger gelegen plaats (wat dan Nivesdonck was)

Al heeft Sint-Gummarus Lier dan misschien niet gesticht, de verering voor zijn persoon heeft de stad in het prille begin wel doen groeien.

In 1194 kent Hertog Hendrik I van Brabant de titel "Oppidum" toe aan Lier. In 1212 volgt dan ook de benaming "Stad".

In de middeleeuwen wordt Lier een welvarende stad die herhaaldelijk bouwwerken aanvat. Op deze wandeling zullen we enkele daarvan nog tegenkomen.

Na enkele economische rampjaren in de late middeleeuwen, en heropflakkeringen tijdens o.a. het Oostenrijks bewind, kondigt zich een nieuwe periode aan. In 1757 wordt de textielfabriek "de Heyder" gesticht.

Dan komen de Fransen in 1792 en is het uit met de rust: vooral kloosterorden hadden het zwaar te verduren.

In 1803 schaft men de vestingen van Lier af. De stadsvesten worden naar beneden gehaald en men plant er bomen. Tot op vandaag zijn de "vesten" (stadswandelingen) een aangename wandeling voor een zonnige dag.

In dezelfde periode worden de tekenschool en de normaalschool opgericht, wat Lier op de kaart zet als intellectueel centrum.

In de negentiende eeuw voert men ingrijpende veranderingen door: vlieten werden gedempt, de stad breidt uit en maakt kennis met de lintbebouwing, nieuwe kerken worden gesticht.

Na de eerste wereldoorlog trof men talloze gebouwen totaal in puin aan. Men vatte de restauratie aan en voerde reglementeringen in die de stijl van de huizen bepaalde en sommige bouwwerken verbood.

Foto 3: Sint-Gummarus, de patroonheilige en stichter van Lier, heeft een dubbel bier dat naar hem vernoemd is.

 

Lier vandaag

Anno 2002 telt Lier 32.389 inwoners. De stad wordt volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen ingedeeld bij de Structuurondersteunende kleinstedelijke gebieden.

40% van de werkende bevolking te Lier werkt in de industrie, voornamelijk in de metaalsector. De aanwezigheid van busbouwer Van Hool is hier uiteraard niet vreemd aan.

Lier heeft nog steeds de naam een rijke stad te zijn. Volgens de GOM verdient de Lierenaar zo'n 10% meer dan het gemiddelde in Vlaanderen.

Veel dagjestoeristen bezoeken Lier. Het is dan ook een ideale daguitstap met voor elk wat wils.

Foto 4: Wapenschild van Lier

"Twee leeuwen houden een schild met in zilver drie kepers van keel"

 

Route "Belofte Land"

• Verlaat de Sint-Pieterskapel. Sla links de Berlaarsestraat in en volg deze tot je op je linkerzijde de Ros-Beiaardstraat tegenkomt.
• Sla deze straat in. Je vindt hier café Pallieter op je linkerzijde.

[home]

[download]

[print]

[favoriet]

[stuur op]

[bron]

Route "Stille Ster"

• Verlaat de Sint-Pieterskapel.

• Steek de straat over en wandel rond de grote kerk. Je mag kiezen in welke richting.

• Breng gerust een bezoekje aan de Sint-Gummaruskerk via de inkompoort. Het interieur is de moeite waard.