Voor iedereen die denkt dat hij een klein beetje Lier-kenner is, of het wil worden. Want dankzij het unieke quiztig-concept is dit een quiz waarvan je ook echt iets opsteekt.

Inhoud:

• Geschiedenis: geschiedkundige feiten maar ook Lierse verhalen en mythes
• Toerisme: over Lier zoals het eruit ziet. Straten en pleinen, gebouwen, bezienswaardigheden, architectuur
• Volkscultuur: over de kleurrijke Lierse volksfiguren, het Lierse dialect, en de talloze Lierse verenigingen
• Beroemdheden: over het beroemde klavertje vier van Lier, maar ook over bekende politici, kunstenaars, muzikanten.
• Ontspanning: over Lier voor de jeugd, activiteiten, sport, gastronomie en meer.
• Met talrijke fotovragen!

Voorinschrijvers ontvangen een genummerd en gesigneerd exemplaar aan de voorintekenprijs van €20.

Kado-tip voor eindjaar 2011: bestel een kaartje “goed voor 1 exemplaar van Quiztig met Lier” en geef het af.

Voorintekenen kan bij de auteur tot 1 maart 2012. Het boek verschijnt op 1 april en kan dan afgehaald worden bij de auteur.

Nadien zal het boek ter beschikking zijn bij Unibook aan de normale prijs van €25.

ISBN: 9781616275457
NUR: 520

Pers:

• Bookido: http://www.bookido.be/nl/books/1178197/quiztig-met-lier
• Nieuwsblad: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=K43JSRA6
• Kempen Actueel: http://www.kempenactueel.be/regio-lier/lierenaar-schrijft-boek-quiztig-met-lier-ter-gelegenheid-van-800-jaar-lier
• Cartoon productions: http://www.cartoon-productions.be/?p=9626
• Zita: http://www.zita.be/nieuws/telex/nieuws/1620954_lierenaar-schrijft-boek-quiztig-met-lier-ter-gelegenheid-van-800-jaar-lier.html
• Nieuws.be: http://www.nieuws.be/nieuws/Lierenaar_schrijft_boek_Quiztig_met_Lier_ter_gelegenheid_van_800_jaar_Lier_45772b43.aspx
• RTV: http://www.rtv.be/artikels/nieuws/2011122116252555_51-boek-quiztig-met-lier
• LinkedIn: http://www.linkedin.com/pub/peter-doomen/1/460/33

Alle info op http://www.ollips.be

Op vrijdag 2 juli 2010 om 18 uur wordt in de Sint-Jacobskapel aan de Grote Markt tijdens de eucharistieviering een beeld van Sint-Jacob ingezegend en geplaatst. Een uurtje vroeger wordt in het voetpad voor de kapel een bronzen schelp ingehuldigd. De bronzen schelp is het kenteken van de route naar Compostela. Heel dit gebeuren past in de viering van het Jubeljaar Sint-Jacob, van het zilveren jubileum van het Vlaams genootschap van Santiago de Compostela en een voettocht van dit genootschap langs alle Vlaamse kerken en kapellen die zijn toegewijd aan Sint-Jacob.

Sint-Jacob is een van de twaalf apostelen van Christus: de apostel Jacobus. In de evangelies lezen we dat hij een visser was en de zoon van Zebedeus. Hij is een van de eerste apostelen die door Jezus geroepen werden, na Petrus en Andreas. Hij wordt niet zoveel vernoemd in de evangelies, maar is blijkbaar toch een van de belangrijkste leerlingen van Jezus. Dit omdat Jacobus er op de belangrijke momenten in Jezus’ leven altijd bij is: bij de opwekking van het dochtertje van Jaïrus, bij de gedaanteverandering van Jezus en in de Hof van Olijven na het Laatste Avondmaal. Uit de Handelingen van de Apostelen leren we dat Sint-Jacob rond 44 na Christus in Palestina de marteldood stierf door onthoofding. Na zijn dood zouden zijn leerlingen zijn lichaam over de Middellandse Zee naar Spanje gebracht hebben, waar hij dan ook werd begraven. Boven zijn graf werd een soort van heiligdom gebouwd en er ontstond hierrond een dorp: Santiago de Compostela. Bij de inval van de Moren in Spanje in 711 werd het dorp in de as gelegd en het graf van Sint-Jacob vergeten. Na de uitdrijving van de Moren was het de monnik Pelagius die samen met bisschop Theodomir het graf in 813 terug ontdekte. Zeer snel kwam er een stroom bedevaarders op gang en werd er bovenop de plaats van het graf een kerk gebouwd, de plaats waar nu de kathedraal van Santiago de Compostela staat.

Deze bedevaart naar het apostelgraf van Sint-Jacob kreeg internationale allures en doorheen Europa kwamen er pelgrimswegen naar Santiago de Compostela. Vaak werden er op die wegen in de grotere steden kerken of kapellen gebouwd die toegewijd werden aan Sint-Jacob. Deze kerken en kapellen waren enerzijds een wegmarkering naar Compostela, maar anderzijds ook een veilige rustplaats voor de bedevaarders. Zo is er ook in Lier de Sint-Jacobskapel aan de Grote Markt. De oorspronkelijke Sint-Jacobskapel dateert uit 1383, maar werd herhaaldelijk herbouwd en gerestaureerd. In de 17^de eeuw diende ze als parochiekerk voor de Spaanse troepen, die toen in Lier gelegerd waren. Vandaar dat deze kapel ook gekend is onder de benaming “Spaanse Kapel”. De wapenschilden van de Spaanse provincies binnenin de kerk herinneren aan deze periode. Tijdens de eerste Wereldoorlog werd de Sint-Jacobskapel zwaar beschadigd. Na de oorlog werd de kapel echter terug opgebouwd. De Sint-Jacobskapel ligt nog altijd op de route naar Compostela en tot op vandaag komen er regelmatig bedevaarders langs op weg naar Compostela.

Sint-Jacob is als heilige erg gemakkelijk te herkennen. Op zijn mantel of hoed zie je altijd de Sint-Jacobsschelp, die naar hem genoemd werd. Hij wordt ook voorgesteld als patroon van de pelgrims: met een staf, meestal met een kalebas of een buidel eraan gebonden, met een schoudermantel en een brede hoed. Ook een zwaard, een palmtak en een boek zijn attributen van Sint-Jacob, ze verwijzen respectievelijk naar zijn onthoofding, het feit dat hij een martelaar en een apostel is. Ook zie je hem soms met een vissersnet en een bootje, omdat hij een visser was wanneer Jezus hem riep om apostel te worden. De feestdag van Sint-Jacob is 25 juli. En het jaar waarin deze feestdag op een zondag valt zoals nu in 2010, is in Santiago de Compostela en in alle kerken waar Sint-Jacob de patroon is, een jubeljaar. In 1179 schonk paus Alexander III aan de kerk van Santiago immers dit privilege om een jubeljaar te houden.

Wie overweegt om op bedevaart te gaan naar Compostela kan best eens zijn licht opsteken bij het Vlaams genootschap van Santiago de Compostela. Dit is een vereniging van bedevaarders naar Compostela die sinds 1985 alle nodige informatie geeft aan mensen die de bedevaart te voet, per fiets of hoe dan ook willen ondernemen. Ondertussen werkt het Genootschap ijverig voort met het ontsluiten van een aantal pelgrimspaden door Vlaanderen. In deze beweging past ook een bijzonder initiatief rond het zilveren jubileum van het Genootschap. Van 18 juni tot en met 25 juli 2010 wordt er door het Genootschap een voettocht georganiseerd langs de Vlaamse kerken en kapellen die toegewijd zijn aan Sint-Jacob en langs de bedevaartwegen naar Compostela liggen.

Op 2 juli 2010 komt de voettocht langs in Lier. En deze doortocht zal niet ongemerkt voorbijgaan. Dit is immers een ideale gelegenheid om nog eens extra te benadrukken dat de kapel van Sint-Jacob op de bedevaartsweg naar Compostela ligt en dat vele bedevaarders hier langskomen. Op die dag wordt om 17 uur een bronzen schelp onthuld in het voetpad voor de kapel. Heel de bedevaartsweg naar Compostela wordt bewegwijzerd door het symbool van de Sint-Jacobsschelp. En op steeds meer plaatsen, terwijl dit vroeger enkel in de grote steden was, gebeurt dit nu met een bronzen schelp. Het hoogtepunt van die dag zal de inzegening en plaatsing zijn van een beeld van Sint-Jacob in de Sint-Jacobskapel tijdens de eucharistieviering van 18 uur. Na de vernieling van de Sint-Jacobskapel in de Eerste Wereldoorlog en de wederopbouw ervan werd enkel nog een beeld van Sint-Jacob voorzien in de voorgevel van de kapel. Naar aanleiding van het jubeljaar 2010 ter ere van Sint-Jacob, komt er opnieuw een beeld van de patroonheilige in de kapel. Het is een gepolychromeerd beeld in lindehout, zo’n 60 centimeter hoog, met de verschillende kenmerken die Sint-Jacob typeren: de hoed, schoudermantel, Sint-Jacobsschelp en de pelgrimsstaf met kalebas.

We willen van de inzegening en plaatsing van het beeld van Sint-Jacob een feestelijke gebeurtenis maken. Daarom bent u ook allen uitgenodigd om mee te komen vieren op vrijdag 2 juli 2010 om 18 uur, een uurtje vroeger dan normaal, in de Sint-Jacobskapel. We zijn allemaal een beetje pelgrim in dit leven, laten we dan ook eer brengen en ons toevertrouwen aan God, op voorspraak van Sint-Jacob, de patroon van de pelgrims.

(tekst: Jan Verheyen, foto’s: Peter Doomen)

In de provincie Antwerpen liggen vele toeristische bezienswaardigheden. Eén ervan is het pittoreske stadje Lier, dat wij u op deze pagina kort voorstellen. De liefhebbers van een aangename stadswandeling kunnen hier ook een fototocht afhalen (zie verder). 

Aan attracties heeft Lier geen gebrek: wandelt u even mee langs een monument zoals de Zimmertoren, de Grote Kerk, of de Gevangenenpoort. 

Of kuier door de gezellige straatjes van het Begijnhof en snuif de sfeer van Felix Timmermans’ boeken op. 

Of breng een bezoekje aan het 14de-eeuwse belfort, het stadhuis met binneninrichting in rococo-stijl, het Groot Spui dat de waterstand van de waterlopen op elkaar afstemt…

Wandel mee langs de vroegere wal van de stad

Slechts enkele delen resten nog van de vroegere wal rond de stad: 

• De Gevangenenpoort, die zo heet omdat ze een tijdje als gevangenis dienst deed. De vroegere naam was Eikelpoort.
• De Zimmertoren, die vroeger Corneliustoren heette en een wachttoren was. Na verbouwingen in het begin van de twintigste eeuw herbergt deze toren het befaamde astronomisch uurwerk van Louis Zimmer. De wonderklok bevindt zich in het gebouw naast de Zimmertoren.

Chiro Lisp – Lier bracht in 1996 een geslaagde fotozoektocht door Lier in de aandacht. Je kan deze hier in electronisch formaat afhalen en een mooie, korte trip door Lier maken. Ideaal als daguitstap!

(noot: je hebt voor dit document Acrobat Reader nodig, gratis software die je van de Adobe-website kan afhalen)

Brouwerij “de Papegaai” en Lierse Caves

Middeleeuws Lier stond bekend om zijn torenhoge drankverbruik. Volgens sommige bronnen dronk de veertiende-eeuwse Lierenaar meer dan 1300 liter bier per jaar! 

Het is dan ook logisch dat de stad vele brouwerijen telde. Een klein Liers straatje dat u van de Zimmertoren naar het Felix-Timmermansplein brengt, draagt de naam van één van deze brouwerijen: de Papegaai. 

Dit Papegaaiestraatje is om twee redenen interessant:

• Het is de enige straat in Lier waarvan de nummering gerekend vanaf het stadscentrum van hoog naar laag loopt. Of dit iets te maken heeft met het voornoemde drankverbruik?
• Het straatje geeft uit op herberg “De paardendrink”. Wie de onmiddellijke buurt van deze herberg bekijkt, merkt dadelijk waarom de drankgelegenheid deze naam draagt.

In Lier kunt u in de meeste cafeetjes “Het Bier van Lier” drinken, dat luistert naar de naam “Caves” (foto). Het is een geuze-achtig bier, zoet maar met een verfrissend zuurgehalte.

De geschiedenis van de veemarkt…of waarom Lier geen universiteit heeft

Volgens de legende hadden de Lierenaars Hertog Jan IV geholpen in zijn strijd tegen de Mechelenaren en wilde hij hen een gunst verlenen: ze kregen ofwel een veemarkt, ofwel een universiteit.

Universiteiten bestonden omstreeks 1425 nog niet in de lage landen, maar men wist wel dat het onderhoud van zulke instelling geld kostte. Aan de andere kant bracht een veemarkt geld op, omdat er in de regio slechts één veemarkt toegelaten was en voor de verkoop van vee van deze moest gebruik gemaakt worden.

De keuze van de Lierenaren lag dus voor de hand: geef die universiteit maar aan Leuven, en geef ons de veemarkt van Wespelaar! 

Zo gezegd zo gedaan, Paus Martinus V gaf een pauselijke bul uit waarin de universiteit naar Leuven ging. De veemarkt verhuisde van Wespelaar naar Lier. Waarop de hertog zuchtte “die schapenkoppen” en de Lierenaars hun bijnaam kregen…

Wandelen langs de markt en het belfort

De Grote Markt is driehoekig van vorm, wat wijst op de Frankische oorsprong ervan (de in veel gemeenten nog steeds voorkomende “dries”).

In de wereldoorlogen had dit plein zwaar te lijden onder het oorlogsgeweld. Na de eerste wereldoorlog moest de markt dan ook zo goed als volledig opnieuw opgebouwd worden, maar ook de tweede wereldoorlog bracht heel wat restauratie-werk en heropbouw met zich.

Men is er echter in geslaagd de oude glorie met zijn prachtige trapgevels in verschillende neostijlen en enkele historische gebouwen te herstellen. Vooral het vleeshuis, een laken-hal en gildehuis uit de vijftiende eeuw, springt daarbij in het oog. In dit stemmige gebouw vinden regelmatig exposities plaats. De toegang is meestal gratis.

De Vismarkt is één van de weinige waar nog regelmatig verse vis wordt geveild. Wanneer men hier staat, begrijpt men waarom Lier ook wel “Het Brugge der Kempen” wordt genoemd.

Bezoek het stadhuis in rococo-stijl

Het stadhuis in het midden van de driehoekige Grote Markt is een prachtig voorbeeld van sobere rococo-stijl.De buitenzijde is een ontwerp van Jan-Pieter Van Bauerscheit de Jongere. Ook de houten trap binnenin is de moeite van een bezoek waard.

Het belfort, een gotische spitstoren met vier kleine spitstorentjes errond, is gebouwd in 1369 en herbergde het document met de vrijheden van de stad. De eerste vermelding van deze vrijheden gaat terug tot 1174.

Aan de voorpui van het stadhuis geeft een rozet de vermelding “6 M”, wat betekent dat je hier precies zes meter boven de zeespiegel staat. 

Het graf van Zimmer en Timmermans

Twee Lierse beroemdheden vonden hun laatste rustplaats op het kerhof dat buiten het stadscentrum gelegen is: de schrijver Felix Timmermans, en de uurwerkmaker Louis Zimmer.

Felix Timmermans (1886-1947, foto naast), ongetwijfeld de beroemdste Lierenaar, was de zoon van een kanthandelaar, die de jonge Felix door zijn talrijke verhalen aan het schrijven bracht.Tot zijn omvangrijke bibliografie horen ondermeer de beroemde werken Pallieter (1916), Boerenpsalm (1935), Schoon Lier, Waar de Ster bleef Stille Staan (1924), en de Zeer Schone Dagen van Juffrouw Symforosa, Begijntje (1918, foto onder).

Bezoek het Lier van Felix Timmermans.

Buiten Lier minder bekend is de figuur van Louis Zimmer (1888-1970), de man achter de jubelklok, het astronomisch uurwerk en de wonderklok.

Louis Zimmer’s werk wordt internationaal erg hoog aangeschreven. De wonderklok rekent men tot de meest vernuftige en vernieuwende realisaties op het gebied van uurwerkmakerij.

Het geboortehuis van Zimmer kan je bekijken over de Grote Kerk, maar zijn atelier is overgebracht naar het gebouw waar de wonderklok staat, naast de Zimmertoren zelf.

Het Hof van Aragon, een hotel in Lier

Wil je Lier rustig bezoeken, dan plan je best twee dagen in. Veel hotels zijn er niet in Lier, maar het onderstaande is alvast een degelijk hotel met ruime kamers en een uitstekende service.

Het gebouw is trouwens hetzelfde waar Filips de Schone en Joanna Van Castilië op 12 november 1496 hun huwelijksnacht doorbrachten. Het belangrijkste huwelijk uit de geschiedenis, zo zou later blijken, want hieruit werd in 1500 Karel V geboren, misschien wel de machtigste heerser ooit.

Contacteer het Hof Van Aragon (aan de Vismarkt, in het centrum van Lier) via telefoon, want op email reageren ze niet.

Toekomstige trouwers kunnen zelfs een arrangement krijgen om het vijftiende-eeuwse huwelijk opnieuw te beleven…

Het restaurant biedt een beperkte keuze en is zeer klassiek en naar huidige maatstaven te zwaar. Wij raden dan ook aan om een andere gelegenheid op te zoeken, waaraan Lier trouwens geen gebrek heeft:

• Land Van Belofte (03 488 22 56): Steven en Mira Bes serveren hier heerlijke gerechten met een Zuid-Franse inslag. Je krijgt er soms gedurfde combinaties, maar steeds lekker en aan eerlijke prijzen. In april 2004 is het restaurant verhuisd naar het nabijgelegen dorp Berlaar, maar dat is de kwaliteit van de keuken nog ten goede gekomen.
• De Gekrulde Zinnen (03 480 30 88): Een prijs/kwaliteit-topper. Sinds kort overgenomen door twee jonge koks die reeds jaren in dit restaurant gewerkt hebben en vast besloten zijn het niveau zo mogelijk nog te doen stijgen. Bijzonder interessant geprijsde wijnkaart en uitgebreide keuze aan malt whisky.
• Numerus Clausus (03 480 51 62): Steven Persyn is een jonge kok die een sublieme klassieke keuken aanbiedt.
• ‘t Cleyn Paradys (03 480 78 57): Voor de visliefhebbers onder u presenteren wij dit kleine restaurant vlakbij de Sint-Gummaruskerk. Er zijn ook vleesgerechten te verkrijgen, maar deze viskeuken kent in de streek zijn gelijke niet.
• De Poorten: iets buiten het centrum gelegen, aan de zijde van de Ring aan de Antwerpsesteenweg, is dit een prima keuze voor wie met de auto komt.

Henri Melis: de Grote Kerk

Het standaardwerk over de Sint-Gummaruskerk te Lier, ook wel Grote Kerk genoemd, is van de hand van Henri Melis. Een fragment:

“In het midden van de 14de eeuw besloot de Lierse magistraat in overleg met het kerkbestuur de oude hoofdkerk door een nieuw bouwwerk te vervangen. In die tijd beperkte de rol van een kerk of kathedraal zich niet uitsluitend tot die van gebedshuis. Het was bijna een openbaar gebouw dat ten dienste van de ganse gemeenschap stond. Openbare zaken werden er besproken en afgehandeld. De burgers wandelden erin en bewonderden de prachtige beelden, schilderwerken en glasramen.” (Henri Melis, De grote kerk).

Het interieur van de Grote Kerk is prachtig en een bezoek hoort dan ook tot de verplichte nummers als men in Lier is. Onder andere een werk van Rubens, tal van magnifieke glasramen en een zandstenen doksaal behoren tot de kunstschatten van de kerk.

De toren van de Sint-Gummaruskerk heeft een geschiedenis van pech en tegenslag achter zich. Tot driemaal toe brandde hij af, en telkens bouwde men hem weer op in de stijl van de tijd. Het resultaat is een vreemde combinatie van gotiek, hooggotiek, barok en rococo. Spottend noemt men de toren wel eens “de peperbus”.

Begijnen en het Lierse Begijnhof

De laatste begijnen zijn al geruime tijd uit het Lierse begijnhof verdwenen, maar toch ademt dit kleine dorp binnen de stad nog de sfeer van vroegere eeuwen.

Stop ook even bij enkele punten die voor Felix Timmermans heel wat betekenen:

• Zijn voormalig werkhuis
• De Symforosastraat, genoemd naar één van zijn romanfiguren, waartegenover men ook een standbeeld voor Symforosa vindt.
• Het Ruusbroechuisje, waar hij samen met Flor Van Reeth en Nest van der Hallen de Pelgrimbeweging stichtte
• De inkompoort aan de “vest”, die hij zo mooi beschreven heeft.

Een wirwar van kleine straatjes in een enclave omwald en van vier poorten voorzien, herbergt tal van pittoreske huisjes. En een kerk, natuurlijk. De barokke Sint-Margaretakerk (foto) is elke zondagnamiddag toegankelijk voor het publiek. Gegidste rondleidingen zijn mogelijk op aanvraag.

Je kan ook een virtuele wandeling in het begijnhof doen. Aan de hand van de ruim tweehonderd foto’s vind je hier vast je weg…

Toerisme in Antwerpen: een Lierse stadswandeling

Je als toerist in het Antwerpse vermaken is niet moeilijk: naast de historische steden vind je fietspaden, monumenten en landschappen die werkelijk de moeite lonen.

Chiro Lisp – Lier hield in 1996 een fotozoektocht met een stadswandeling door Lier op het menu. Je kan deze hier in electronisch formaat afhalen en een mooie, korte trip door Lier maken.

(noot: je hebt voor dit document Acrobat Reader nodig, gratis software die je van de Adobe-website kan afhalen)

Tot slot nog een paar snelle tips voor een souvenir uit Lier:

• Het Liers dialect is in een viertal boekjes op schrift gesteld door Wim Van Gelder. De boekjes heten Kak van Maria, Zweus, Kadots en Krumfee. Ze zijn soms nog te koop in herdruk of tweedehands.
• Lierse Vlaaikes zijn een specialiteit van de stad en bestaan uit een hard dun omhulsel gevuld met een zachte kruidenkoek. Erg lekker bij een kopje koffie.
• Lierse kant is één van de drie Vlaamse kantsoorten (naast Brusselse en Brugse kant). Origineel werk is zoals alle handwerk nooit goedkoop maar wel mooi.
• Het Lierse bier Caves kan je in sommige winkels in flessen van 0.75 liter kopen. Zoals de meeste bieren bewaart Caves vrij lang en rijpt de smaak ervan.

Steden en gemeenten in de Kempen

Antwerpse kempen:

• Herentals
• Geel
• Turnhout
• Hoogstraten
• Lier

Limburgse kempen:

• Beringen 
• Bocholt 
• Bree 
• Ham 
• Hamont-Achel 
• Hechtel-Eksel 
• Leopoldsburg 
• Lommel 
• Meeuwen-Gruitrode 
• Neerpelt 
• Overpelt 
• Peer 
• Tessenderlo

Download fotozoektocht

• Download de fotozoektocht door Lier.

Verwante pagina’s

• Fotozoektocht door den Bloeyenden Wijngaerdt (november 2009)

De link opent in een nieuw venster.